0
Opublikowany 23 sierpnia 2018 autor Art Branżowy w Wiedza budowlana
 
 

Nakrętki kulowe: kluczowe parametry



Nakrętki kulowe dobiera się przede wszystkim pod kątem dopasowania rozmiarów, natomiast w praktyce użyteczność każdej z nich zależy od wielu czynników, które nie zawsze można łatwo ocenić. Na szczęście są też takie parametry, które pozwalają dość dobrze szacować jakość mechanizmów śrubowo-tocznych.

Współczynnik sprawności

Ten wynika z parametrów opisanych niżej, ale jest zwykle jedną z nielicznych podawanych wartości parametrycznych. Wyższe współczynniki osiąga się tylko dzięki zastosowaniu lepszych materiałów i technik produkcji, są one więc dość dobrą miarą jakości. Trzeba jednak pamiętać o tym, że z przyczyn technicznych niekiedy stosuje się nakrętki kulowe o mniejszej sprawności. Będą one poddane mniejszym naprężeniom wstępnym, ale dzięki temu wykażą większą tolerancję dla obciążeń w czasie pracy.

Sztywność

Sztywne połączenia są zdecydowanie skuteczniejsze w przekazywaniu energii, a właśnie to jest celem stosowania nakrętek kulowych. Elastyczna nakrętka pochłonie sama część energii, którą miała przekazać z jednej części mechanizmu na inną. I znów – generalnie im sztywniejszy zespół, tym lepiej, ale w niektórych maszynach na przykład ze względu na potencjalnie silne drgania, zbyt wysoka sztywność może okazać się przeszkodą.

Duża dokładność skoku

Zdecydowana większość nakrętek kulowych pozwala na precyzyjniejszy skok niż nakrętki trapezowe. To już cecha, która zależy w głównej mierze od materiałów i jakości wykonania, ale także od sposobu eksploatacji i prawidłowości przeprowadzonych zabiegów konserwacyjnych. Na ogół pod tym względem nakrętki kulowe są najlepszym spośród dostępnych rozwiązań, ale gdyby porównać te gorszej jakości z dobrymi trapezowymi, to wynik porównania wcale nie byłby oczywisty. Dowodzi to oczywiście tylko o konieczności wybierania lepszych jakościowo elementów i w żaden sposób nie deprecjonuje nakrętek kulowych.

Czas zużycia

Tego parametru nigdzie się nie podaje, ale przy którejś z kolei wymianie elementów śrubowo-tocznych, można łatwo ocenić jakość różnych wyrobów. W praktyce bowiem tylko nieliczni producenci tak bardzo dbają o jakość, że czas eksploatacji ograniczony jest jedynie czasem zmęczenia materiału. Często wcześniej dochodzi do mikrouszkodzeń i postępującego zużycia powierzchni tocznej i nakrętkę trzeba wymienić. Nie jest to przesadnie duży koszt, ale można go łatwo uniknąć. Aby dobrze dobrać nakrętkę do planowanego zastosowania, warto wybierać takie, które mają dość wysoką wartość C, czyli nośności dynamicznej. Te mocniejsze będą też odporniejsze na zużycie, aczkolwiek nadal wszystko będzie zależało od warunków eksploatacji.


Art Branżowy

 
Artykuły branżowe