Mieszkanie odziedziczone w spadku, czy mieszkanie, w którym aktualnie właściciel nie mieszka można wynająć i w ten sposób pozbyć się kosztów opłat za mieszkanie. Można także sprzedać mieszkanie, ale proces sprzedaży mieszkania trwa średnio pół roku. Z kolei wynajmowanie mieszkania jest bardzo opłacalne, bo zapewnia comiesięczny dochód przez dłuższy czas. Przyszli lokatorzy najczęściej szukają mieszkania do wynajęcia na okres od pół roku do 5 lat. Z wynajęciem mieszkania wiążą się pewne procedury, których trzeba przestrzegać, aby wynajem był legalny.
Dodatkowe źródło dochodów
Wynajem mieszkania z założenia ma przynieść właścicielowi korzyści finansowe. Pod względem prawnym jest to dodatkowe źródło dochodów, akceptowane przez banki, które znacząco podnosi zdolność kredytową i ułatwia ubieganie się o bankową pożyczkę. Aby wynajęcie mieszkania było traktowane jako źródło dochodów właściciel musi dopełnić formalność: podpisać z najemcą umowę najmu i zgłosić ten fakt do urzędu skarbowego. Zgłoszenia dochodów z tytułu wynajmu lokalu dokonujemy w rocznym zeznaniu podatkowym. Wynajmujący mieszkanie może wybrać następujące formy rozliczania się z podatku: zryczałtowaną formę opodatkowania lub rozliczać się na zasadach ogólnych. Wtedy wysokość podatku wynosi 19%.
Odprowadzanie podatków jest co prawda kosztem dla właściciela, ale wiąże się z dodatkowymi plusami: właściciel ma większą swobodę działania, kiedy konieczne będą kroki zmierzające do rozwiązania umowy najmu i eksmitowania lokatora z powodu niepłacenia czynszu, zniszczenia mieszkania, nielegalnego podnajmowania lub zakłócenia spokoju sąsiadom.
Umowa najmu
Podpisanie umowy najmu legalizuje wynajęcie mieszkania, określa prawa i obowiązki obu stron i jest ułatwieniem w razie niewywiązywania się którejś ze stron ze swoich powinności lub powstania sporów. Umowa najmu powinna być jak najbardziej szczegółowa i regulować tak ważne kwestie: płatność, wyposażenie mieszkania zostawione lokatorowi, odpowiedzialność za zniszczenia, kaucję i okres udostępnienia mieszkania lokatorowi.
Umowa powinna zawierać: dane personalne obu stron (jeżeli mieszkanie wynajmują dwie osoby- to trzeba wpisać dane obu osób), określenie przedmiotu umowy z dokładnym adresem mieszkania, daty wynajmu lub zapis „na czas nieokreślony”, kwotę czynszu, kaucji, informacje o sposobie regulowania rachunków i o terminach płatności.
Bezpieczeństwo wynajmującego
Przed wynajęciem mieszkania dobrze jest określić swoje wymagania co do przyszłego lokatora, np.: że mogą być rodziny z dziećmi i chociaż porozmawiać z potencjalnym najemcą. Warto poprosić lokatora o dwa dokumenty potwierdzające tożsamość, np.: dowód osobisty i prawo jazdy lub dowód osobisty i paszport. Dokumentem potwierdzającym tożsamość może być książeczka wojskowa, legitymacja studencka lub związkowa. Najważniejsze, aby na dokumencie były: dane osobowe, PESEL i zdjęcie.
Właściciel mieszkania powinien zapytać potencjalnego najemcę o miejsce pracy i zarobki. Może zażądać pokazania dowodu potwierdzającego zarobki, np.: umowy o pracę , wyciągu z konta, zaświadczenia o zarobkach. Umowa najmu wiąże się z kwestiami finansowymi, więc właściciel musi mieć pewność, że przyszły lokator ma środki na opłaty za mieszkanie.
Protokół zdawczo-odbiorczy
Załącznikiem do umowy najmu jest protokół zdawczo-odbiorczy, zawierający spis całego wyposażenia mieszkania oddawanego do użytkowania lokatorowi. Spisane powinny zostać: meble, sprzęt AGD i RTV. Protokół zdawczo-odbiorczy zabezpiecza interesy właściciela na wypadek zniszczeń dokonanych przez lokatora.
Prawa właściciela
Właściciel może podnieść czynsz lokatorom, jeżeli wzrosły koszty utrzymania mieszkania. Musi ich o tym powiadomić i wyznaczyć datę wprowadzanej zmiany. Ma prawo żądać od najemców terminowych opłat, a w przypadku dokonania zniszczeń przez najemcę może zaspokoić swoje roszczenie z wpłaconej kaucji. Właściciel ma obowiązek zapewnić działanie wszystkich instalacji w mieszkaniu: wody, prądu i gazu.
